euskarari ekarriak

1.114 idazle / 2.808 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1861-06-19 / 1896-12-30

Jose Rizal


Rizal y Alonso, José. Filipinetako heroi nazionala (Calamba, 1861 - Manila, 1896). Aita filipinar jatorriko lurjabe handia zuen eta ama, Teodora Alonso, Filipinetako emakume jakintsuenetako bat zen. Manilako unibertsitatean egon ondoren, Madrilen egin zituen medikuntza eta arte ikasketak. Espainian zeuden filipinarren buru bihurtu zen berehala eta Madrilen itxuratu zituen Filipina uharteen independentziarako lehen asmoak: harentzat, benetako etsaia ez zen guztiz ahulduta zegoen Espainiako estatua, Filipinetako koloniak lotuta zeuzkaten frantziskotar, agustindar eta domingotar fraile ordena kristauak baizik. Rizalek Parisen eta Heidelberg-en bukatu zituen medikuntza ikasketak. 1886an argitaratu zuen lehen eleberria, tagaloz idatzia, Noli me tangere, fraideen aurkako liburua. 1891n idatzi zuen El filibusterismo liburua, eta Filipinetako uharteen autonomiaren aldeko propagandaren ardura hartu zuen ondoren, Bartzelonan. Rizal-en programaren arabera, Filipinetako uharteak Espainiako estatuko herrialde bihurtuko ziren, ordezkaritza bat izango zuten Gorteetan, espainiar fraideen ordez filipinatar apaizek ihardungo zuten aurrerantzean, biltzeko eta mintzatzeko askatasuna errespetatuko zen eta filipinatarrek eta espainiarrek eskubide berberak edukiko zituzten legeen aurrean. 1892an Filipina uharteetara jo eta Liga Filipina bake higikundea osatu zuen Manilako hirian. Atxilotu eta Mindanaoko uhartera eraman zuten. Lau urtez eduki zuten espainiarrek han, eritegi batean lanean. 1896an hasi zen Katipunan isilpean ziharduen erakunde abertzalearen matxinada, eta erakunde horrekin harremanik ez zuen arren, militar espainiarrek atxilotu eta, traidoretzat hartu ondoren, hiltzera kondenatu eta Manilan fusilatu zuten. Ultimo adiós (Azken agurra) poema gogoangarria idatzi zuen hil bezperan.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Maria Clararen abesa

itzul.: Sabin Muniategi

Olerti, 1967

Azken kritikak

Ariel eta beste poema batzuk
Sylvia Plath

itzul.: I˝igo Astiz
Danele Sarriugarte

Poesia kaiera
Maria Merce Maršal

itzul.: Itxaro Borda
Igor Estankona

Zaindari ikusezina
Dolores Redondo

itzul.: Josu Zabaleta
Ainara Maia

Poesia kaiera
Aime Cesaire

itzul.: I˝igo Aranbarri
Igor Estankona

Frankenstein
Mary Shelley

itzul.: I˝igo Errasti
Alex Gurrutxaga

Mihia aske
Elias Canetti

itzul.: Ibon Uribarri Zenekorta
Hasier Rekondo

Hori da umorea, maisu!
Mo Yan

itzul.: Aiora Jaka - Maialen Marin
Iker Zaldua

Gela bat norberarena
Virginia Woolf

itzul.: Maria Colera
Iraitz Ugalde

Jesusen haurtzaroa
John Maxwell Coetzee

itzul.: Aritz Gorrotxategi
Mikel Asurmendi

Hori da umorea, maisu!
Mo Yan

itzul.: Aiora Jaka - Maialen Marin
Hasier Rekondo

Azken sarrerak

2014 Martxoa

Octavio Paz
Eguzki Harria

Frederi Mistral
Gure Herriari

Trakl, Maršal, Cesaire
Munduko Poesia kaierak

Violeta Parra
Eskerrak bizitzari

Leopoldo Maria Panero
lau poema

Luisa Villalta
zazpi poema

Ausias March
zazpi poema

William Burroughs
Apaiza

2014 Otsaila

Pete Seeger
hamahiru kantu

Jose Emilio Pacheco
bi poema

2014 Urtarrila

W.B. Yeats
hemeretzi poema

Anibal Machado
Biaduktoko suizida

Juan Gelman
bederatzi poema

Katherine Mansfield
Panpina-etxea

2013 Abendua

Tristan Tzara
Dada manifestua

Amos Oz
Kutxa beltza

Munduko Poesia Kaierak

2013 Azaroa

Aldous Huxley
Bai mundu berria

Ralph Ellison
Gizon ikusezina (hitzaurrea)

Albert Camus
Arrotza
Izurria

Luis Cernuda
sei poema

William Shakespeare
Hamlet (bi bertsio)

2013 Urria

Langston Hughes
Ez ikusia

Cocteau eta Rostand
Bukolikoak

Guillaume Apollinaire
Alcools (bi poema)

2013 Iraila

Neruda eta Auden gogoan

Gustavo Pereira
hamabi poema

2013 Abuztua

Seamus Heaney
hiru poema

Slawomir Mrozek
hiru ipuin

Guy de Maupassant
Gerla

Clifford Odets
Exkerraren zain

Sherko Bekas
bederatzi poema

Raymond Carver
Mandatua / Idazteaz

2013 Uztaila

Jean Jaures
Alderatzearen Metodoa

Daniel Zimmermann
Zaborra

Salvador Espriu
Pais Basc

Kate Chopin
Desireeren umetxoa

[Sarrera guztiak ikusi]