euskarari ekarriak

1.114 idazle / 2.808 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1883-07-03 / 1924-06-03

Franz Kafka


Kafka, Franz. Alemanieraz idatzi zuen txekiar idazlea (Praga, 1883 - Praga, 1924). Aita judu merkataria zuen, eta oso harreman berezia izan zuen harekin: Brief an den Vater (1919, Aitari gutuna) izeneko liburua da harreman horien azalpenik larriena. Oreka sentimentalaren bila ibili zen beti eta maitale bat baino gehiago izan zuen: Felice Bauer, Milena Jesenska (1920-1922, Briefe an Milena, Milenari gutunak), eta Dora Dyamant, baina ez zuen sekula oreka hori iritsi. Zuzenbide ikasketak egiten hasi zen, gogoz kontra, eta 1906an bukatu zituen. Ondoren aseguru etxe batean lan egin zuen, enplegatu gisa. Tuberkulosiak jota, bolada luzeak pasa zituen sendatzeko asmoz Riva del Gardan 1910ean, Meranon 1920an, eta, azkenean, Kirling-go erietxean, Vienatik hurbil. Han hil zen. n Idazlanak. 1913an argitaratu zuen Betrachtung (Gogoeta). 1916an Die Verwandlung (Itxura-aldaketa, Xabier Kintanak euskaratua) argitaratu zuen, Kafkaren kontakizunik ezagunena. 1910-1920. urte bitartean idatzi zituen bere lanik garrantzitsuenak, baina argitaratu gabe utzi zituen, eta ez argitaratzeko agindua emana utzi zuen testamentuan. Max Brod haren adiskideak, ordea, ez zion kasurik egin eta argitara eman zituen. Ipuin andana bat dago horien artean; lehenengo: Das Urteil (1916, Kondena), In der Strafkolonie (1919, Espetxe kolonian), Der Landartz (1919, Herriko medikua), Beim Bau der chinesischen Mauer (1918, Txinako harresia); eta hurrengo, hiru eleberri bukatugabeak: Amerika (1927); Der Prozess (1924, Auzia); Das Schloss (1926, Gaztelua). Kafkaren lanetako gai nagusiak errua eta kondena dira. Pertsonaiak (sarri askotan Kafka bera: K.) errudunak izaten dira, ageriko arrazoirik gabe. Indar ilun garaiezin batzuek epaitzen dituzte, eta bizitza dohatsu librea kentzen diete. Bizitza hori munduaren beste dimentsio batean, beste errealitate batean kokatzen ote den irudipena izaten dute. Kafkaren lana gaur egungo giza existentziaren azalpen poetiko nagusitzat jotzen da.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Bizian argitaratuak

itzul.: Naroa Zubillaga

Alberdania-Elkar, 2007

Literatura Unibertsala 134

Metamorfosia

itzul.: Rufino Iraola

Hiria, 2000

Legearen aurrean

itzul.: Xabier Kintana

Ipuin gogoangarriak, 1997

Erein

Ipuinak

itzul.: Xabier Kintana

Erein, 1995

Milabidai

Prozesua

itzul.: Anton Garikano

Elkar, 1993

Eleberria 138

Gaztelua

itzul.: Joakin Balentzia

Korrok, 1988

10

Gauez

Txistu y Tamboli˝, 1985

Zubia

itzul.: Joseba Sarrionandia / Mitxel Sarasketa

Hamairu ate, 1985

Elkar

Putrea

itzul.: J.I. Azkona

Korrok, 1984

5

Eguneroko nahas-mahaste bat

itzul.: J.I. Azkona

Korrok, 1984

Abialdia

itzul.: Imanol Zurutuza

Susa, 1981

Itxura aldaketa

itzul.: Xabier Kintana

Kriselu, 1970

40

Legearen aintzinean

itzul.: Jon Mirande

Euzko Gogoa, 1954

1-2

KRITIKAK

Bizian argitaratuak – Javier Rojo, El Correo (2008-04-12)

Bizian argitaratuak – Bixente Serrano Izko, Berria (2008-01-08)

Bizian argitaratuak – Karlos Del Olmo, Eizie.org (2008-01-08)

Bizian argitaratuak – Felipe Juaristi, El Diario Vasco (2008-01-04)

Bizian argitaratuak – Bixente Serrano Izko, Berria (2007-12-16)

Ipuinak – Javier Rojo, El Correo (1996-04-25)

Prozesua – Juan Luis Zabala, Euskaldunon Egunkaria (1994-06-05)

Azken kritikak

Ariel eta beste poema batzuk
Sylvia Plath

itzul.: I˝igo Astiz
Danele Sarriugarte

Poesia kaiera
Maria Merce Maršal

itzul.: Itxaro Borda
Igor Estankona

Zaindari ikusezina
Dolores Redondo

itzul.: Josu Zabaleta
Ainara Maia

Poesia kaiera
Aime Cesaire

itzul.: I˝igo Aranbarri
Igor Estankona

Frankenstein
Mary Shelley

itzul.: I˝igo Errasti
Alex Gurrutxaga

Mihia aske
Elias Canetti

itzul.: Ibon Uribarri Zenekorta
Hasier Rekondo

Hori da umorea, maisu!
Mo Yan

itzul.: Aiora Jaka - Maialen Marin
Iker Zaldua

Gela bat norberarena
Virginia Woolf

itzul.: Maria Colera
Iraitz Ugalde

Jesusen haurtzaroa
John Maxwell Coetzee

itzul.: Aritz Gorrotxategi
Mikel Asurmendi

Hori da umorea, maisu!
Mo Yan

itzul.: Aiora Jaka - Maialen Marin
Hasier Rekondo

Azken sarrerak

2014 Martxoa

Octavio Paz
Eguzki Harria

Frederi Mistral
Gure Herriari

Trakl, Maršal, Cesaire
Munduko Poesia kaierak

Violeta Parra
Eskerrak bizitzari

Leopoldo Maria Panero
lau poema

Luisa Villalta
zazpi poema

Ausias March
zazpi poema

William Burroughs
Apaiza

2014 Otsaila

Pete Seeger
hamahiru kantu

Jose Emilio Pacheco
bi poema

2014 Urtarrila

W.B. Yeats
hemeretzi poema

Anibal Machado
Biaduktoko suizida

Juan Gelman
bederatzi poema

Katherine Mansfield
Panpina-etxea

2013 Abendua

Tristan Tzara
Dada manifestua

Amos Oz
Kutxa beltza

Munduko Poesia Kaierak

2013 Azaroa

Aldous Huxley
Bai mundu berria

Ralph Ellison
Gizon ikusezina (hitzaurrea)

Albert Camus
Arrotza
Izurria

Luis Cernuda
sei poema

William Shakespeare
Hamlet (bi bertsio)

2013 Urria

Langston Hughes
Ez ikusia

Cocteau eta Rostand
Bukolikoak

Guillaume Apollinaire
Alcools (bi poema)

2013 Iraila

Neruda eta Auden gogoan

Gustavo Pereira
hamabi poema

2013 Abuztua

Seamus Heaney
hiru poema

Slawomir Mrozek
hiru ipuin

Guy de Maupassant
Gerla

Clifford Odets
Exkerraren zain

Sherko Bekas
bederatzi poema

Raymond Carver
Mandatua / Idazteaz

2013 Uztaila

Jean Jaures
Alderatzearen Metodoa

Daniel Zimmermann
Zaborra

Salvador Espriu
Pais Basc

Kate Chopin
Desireeren umetxoa

[Sarrera guztiak ikusi]