euskarari ekarriak

1.124 idazle / 2.834 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1844-03-30 / 1896-01-08

Paul Verlaine


Verlaine, Paul. Frantses poeta (Metz, 1844 - Paris, 1896). Oso gazte hasi zen poemak idazten, Parisko literatura giroan sartuta. Lehen poema liburuak, Poèmes saturniens (1866, Saturnoren poemak), parnasianismoaren eraginpean eginak dira. Hurrengoek, Les Fêtes Galantes (1869, Jai galaiak), Watteau margolariaren estiloko giroan, pertsonaia xume sentsualak agertzen dituzte. Garai hartan Mathilde Mauté ezagutu zuen, eta hiru urte geroago harekin ezkondu zen; urte haietako zoriona kantatzen dute La Bonne Chanson (1870) saileko poemek, bizimodu lasai eta sotil baten gogoa adieraziz. Rimbaud poeta ezauguturik, ordea, bertan behera utzi zituen asmo haiek: emaztea eta seme jaio berria utzi, eta Frantzian, Belgikan, eta Londresen ibili ondoren, liskar eta errieta ugariekin, Verlainek bi tiro jo zizkion Rimbaudi, eta kartzelan sartu zuten bi urtez. Garai hartan idatzi zituen bere poema onenetarikoak, Romances sans paroles (1874) liburuan bilduak; liburu horretako lehen poemetan, bereziki, frantses literaturan nekez oso gutxitan den musikaltasuna lortu eta esperimentu prosodiko ausartak egin zituen Verlainek. 1874an katoliko egin zen; garai hartan poema mistikoak idatzi zituen, Sagesse (1874-80) eta Amour (1888-92). Gero, ordea, alkoholismoa zela eta miserian bizi izan zen; aldi berean halako ospea lortu zuen poeta sinbolista eta "dekadente"-en artean. Giro hartan arrakasta handia izan zuten Poètes maudits (1884, Poeta madarikatuak; T. Corbière, Mallarmé eta Rimbaudi eskainia), eta Jadis et Naguère (1884, Antzina eta oraintsu; bertan dago L'art poétique) lanekin. Pieza erotiko batzuen ondoren, Parallèlement (1889), Liturgies intimes (1892), Elizako jaiei buruzkoa, eta Epigrammes (1894), gai desberdinetakoa, agertu ziren. n Verlaine da frantses poeten artean lirismo handiena lortu duenetako bat. Hitz-musika modernoaren aitzindarietako bat izan zen, eta poeta erromantikoen eta sinbolisten arteko zubia. Poesia hoberenetan bere aurrekoen erretorika handinahia hautsi zuen, eta frogatu zuen frantses hizkuntza, baita egunoroko esapideetan ere, giza sentipenen alderdi berriak komunikatzeko gauza dela, irakurlea beretzen duten iradokizun eta lausotasunaren bidez; hitzen soinuen bitartez musika egin zuen, ohiko edukien bidez baino indar handiagoz; izan ere, Verlaineren lan hoberenetan ez baita ageriko eduki intelektual edo filosofikorik.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Paul Verlaineren bi poema uzkizale

itzul.: Hedoi Etxarte

Zuzeu, 2012

Larrazkeneko kanta

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Andrelagunak "Balkoian"

itzul.: Joakin Balentzia

Korrok-6, 1985

Udazken kantua

itzul.: Gabriel Aresti

Euzko-Gogoa, 1954

Goizparkiak

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1931-martxoa

Green

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1930-otsaila

Euria dagi

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1930-martxoa

Leuntasuna

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1929-martxoa

Azken kritikak

14
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Javier Rojo

Zerua gainbehera dator
Lorenza Mazzetti

itzul.: Xabier Olarra / Fernando Rey
Garbi˝e Ubeda Goikoetxea

Poeta katalan garaikideak
Askoren artean

itzul.: Gerardo Markuleta
Jose Luis Padron

Poeta katalan garaikideak
Askoren artean

itzul.: Gerardo Markuleta
Igor Estankona

Dantzaldia
Irene Nemirovski

itzul.: Eider Rodriguez
Aritz Galarraga

Gizon bat lotan
Georges Perec

itzul.: Juan Luis Agirre
Hasier Rekondo

Hamairu ate
Askoren artean

itzul.: Joseba Sarrionandia / Mitxel Sarasketa
Aritz Galarraga

Anne Franken egunkaria
Anne Frank

itzul.: Josu Zabaleta
Asun Agiriano

Amodioaren martirra
Ernest Daudet

itzul.: D. Elizetxe
Javier Rojo

Poesia kaiera
Georg Trakl

itzul.: Anton Garikano
Igor Estankona

Azken sarrerak

2014 Abuztua

Julio Cortazar
Kronopioen eta famen istorioak

J. Sheridan Le Fanu
Maizter misteriotsua

2014 Uztaila

Jean Jaures
Odol hotza behar

Mervyn Wall
Haiek ere
zerbitzua ematen dute

2014 Ekaina

Ellen Kuzwayo
Soweton kondatuak

Ford Madox Ford
Historiarik goibelena

Ambrose Bierce
Euskaratutako lanak

Machado de Assis
Alienista

Willa Cather
William Tavenerren sentimentaltasuna

Pablo Neruda
Amodiozko poemak

Arsenio Iglesias
Zazpi poema

2014 Maiatza

Ezabatuak
idazle alemanak

Lima Barreto
Kalifornia Berria

2014 Apirila

Alejo Carpentier
Historiarik gabeko bidaia baten kronikak

Gabriel Garcia Marquezen heriotzarenean

2014 Martxoa

Octavio Paz
Eguzki Harria

Frederi Mistral
Gure Herriari

Trakl, Maršal, Cesaire
Munduko Poesia kaierak

Violeta Parra
Eskerrak bizitzari

Leopoldo Maria Panero
lau poema

Luisa Villalta
zazpi poema

Ausias March
zazpi poema

William Burroughs
Apaiza

2014 Otsaila

Pete Seeger
hamahiru kantu

Jose Emilio Pacheco
bi poema

2014 Urtarrila

W.B. Yeats
hemeretzi poema

Anibal Machado
Biaduktoko suizida

Juan Gelman
bederatzi poema

Katherine Mansfield
Panpina-etxea

2013 Abendua

Tristan Tzara
Dada manifestua

Amos Oz
Kutxa beltza

Munduko Poesia Kaierak

[Sarrera guztiak ikusi]