euskarari ekarriak

1.134 idazle / 2.864 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1922-04-03 / 2002-12-21

Jose Hierro

hil zen duela 12 urte

Hierro, José. Espainiar poeta (Madril, 1922). 1947an argitaratu zituen lehenengo bi poema liburuak: Tierra sin nosotros (Lurra gu gabe) eta Alegria (Poza). Indar dramatikoa antzematen zaio Hierroren poesiari, eta gehiegikeria erretorikoak arbuiatzen dituela. Lekukotasuna eta intimismoa lantzen ditu, eta ardura berezia erakusten du denboraz eta oroimenaz. Harenak dira: Con las piedras, con el viento (1950, Harriekin, haizearekin), Quinta del 42 (1952, 42ko kinta), Estatuas yacentes (1955, Estatua etzanak), Libro de las alucinaciones (1964, Eldarnioen liburua). 1974an bere ordu arteko liburu guztiak bildu zituen Lo que sé de mí (Neure buruaz dakidana) izeneko bilduman.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Ilduraz

itzul.: Gaztelu

Olerti, 1963

1896-09-24 / 1940-12-21

Francis Scott Fitzgerald

hil zen duela 74 urte

Fitzgerald, Francis Scott Key. (Scott Fitzgerald deitua) Estatu Batuetako eleberrigilea (Saint Paul, Minnesota, 1896 - Hollywood, 1940). Jatorriz irlandar familia batekoa zen, eta oso gazte zela zaletu zen literaturaz. Gainerako jakintza alorrak alde batera utziz, Princetongo unibertsitatea titulurik atera gabe utzi zuen eta Ryan jeneralaren laguntzaile egin zen, lan horrek idazteko beta ematen ziola eta. This Side of Paradis (1920, Paradisuaren alde hau), gerra bitartean idatzia, manifestu moduko bat izan zen, gerra ondoko gazteek bereganatuko zutena ("jainko guztiak hil dira; gerra guztiak eginak daude; gizonarengan jarritako itxaropen oro huts atera da"). Gainerako obren artean, aipatzekoak dira: The Beautiful and Damned (1922 Ederrak eta kaltetuak), eta The Great Gatsby (1925, Gatsby handia, Xabier Olarrak euskaratua), gazte erromantiko bat emakume harro, ergel eta bihotzik gabeko baten eskuetan nola amiltzen den erakusten duena. Bere liburuetan deskribatu zituen protagonisten amaiera berbera izan zuen, alkohol gehiegizkoak hil baitzuen. Haren idatzi autobiografikoak 1945ean argitaratu ziren The Crack Up titulupean. Hollywoodi buruzko azken eleberri bat utzi zuen argitara gabe,The Last Tycoon (1941, Azken aberatsa).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Plazeraren gau ilunekoak

itzul.: Garazi Arrula / Iņigo Roque

Elkar, 2014

Hamarkada galdua

itzul.: Iņigo Roque

armiarma.com, 2013

Mila esker suagatik

itzul.: Garazi Arrula

elearazi.org, 2012

Babiloniara itzultzea

itzul.: Javi Cillero

Erein, 1996

Milabidai

Gatsby handia

itzul.: Xabier Olarra

Igela, 1990

Literatura 3

1917-12-21 / 1985-07-16

Heinrich Böll

jaio zen duela 97 urte

Böll, Heinrich. Alemaniar eleberrigilea (Kolonia, 1917 - Bornheim, 1985). Gerra ondoko belaunaldikoa eta nazien aurkaria; nazismoaren basakeria eta ankerkeria salatu zituen. «47ko Talde»ko kidea, bere lanetan humanismo sakona islatzen du, heziera kristau eta sozialistari zor diona neurri handi batean. Haren lanik garrantzitsuenak: Der Zug war pünktich (Trena garaiz heldu zen, 1949), Und sagte kein einziges Wort (Eta ez zuen hitzik esan, 1953), Haus ohne Hüter (Jaberik gabeko etxea, 1954), Das Brot der frühen Fahre (Gaztaroko ogia, 1955), Ansichten eines Clowns (Pailazo baten aburuak, 1964. J. A. Azpirozek euskarara itzulia), Der Aussatz (Legena, 1970), Gruppenbild mit Dame (Talde erretratua dama batekin, 1971) eta Die verlorene Ehre der Katharina Blum (Katharina Blumen ohore galdua, 1974. P. Zabaletak euskarara itzulia, 1990). 1972. urtean Nobel saria jaso zuen.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Katharina Blumen ohore galdua

itzul.: Pello Zabaleta

Elkar, 1989

Erdal Literatura 80

Pailazo baten aburuak

itzul.: Jose Antonio Azpiroz

Elkar, 1986

Erdal Literatura 40

Gertatzear dago zerbait

itzul.: Josu Zabaleta

Egan, 1986

Lanerako zaletasuna gutitzeko pasadizua

itzul.: Aingeru Epaltza

Korrok-8, 1985

1313 / 1375-12-21

Giovanni Boccaccio

hil zen duela 639 urte

Bocaccio, Giovanni. Italiar idazlea (Certaldo, Toscana, 1313 - Certaldo, 1375). Merkatari baten sasiko semea zen; hamabi urte zituela Napolira bidali zuten ikasketak egitera eta merkataritzaren alorrean trebatzera. Ikasteaz gainera Robert d'Anjouren gorteko bizitza ezagutu zuen. Garai hartako bizimoldea eta Maria d'Aquinorekiko amodioa kontatzen du L'Élegia di Madonna Fiammetta (1343) eleberrian. Napolin zegoela bere lehen hiru lanak ondu zituen: Filocolo (1336), toskaneraz eta hitz lauz; Filostrato (1338) eta La Teseida (1340), poema epikoak. 1340 inguruan Florentziara itzulirik hainbat moldetako lanak moldatu zituen: Le Ninfale d'Ameto (1341 inguruan), L'amorosa visione (1342) alegia pastoralak; Ninfale fiesolano (1343-1346), idilio mitologikoa bertsoetan emana. Bidaia batzuk egin zituen, baina Florentziako izurritearen garaian (1348) bertan zegoen. Gertaera hark bere lan nagusiaren ideia idaroki zion. Izan ere, 1348an bertan Il Deccamerone idazten hasi zen, 1353an burutu eta argitaratu zena. Lan honek ospe handia ekarri zion eta kargu ofizialetarako bidea ireki. Halatan, 1354etik aurrera Avignonen eta Erroman egon zen enbaxadore gisa. Denboraldi laburrean guztiz elkarren aurkako diren bi liburu idatzi zituen: Il Corbaccio (1354), emakumeen satira bortitza, eta De claris mulieribus (1355), emakumeen laudoriozko biografia saila, Petrarcaren De viris illustribus haren moduan. 1362an jasan zuen krisiaren ondorioz, Il Decamerone-ri uko eginez, antzinateari buruzko ikasketak sakontzera eta jaierazko egintzetara emana bizi izan zen. Azken aldi honetakoak dira: Tratatello in laude di Dante (1357-1362) eta De genealogis deorum, mitologia klasikoaren bilduma zabala (15 liburu). n Petrarcaren laguna zen eta haren eragin nabarmena du. Bocaccio da inondik ere Italiako prosaren sortzailea.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Dekameron. Hamar ipuin

itzul.: Matias Mugika

Igela, 2011

Bidelagun saila, 2

Boccaccioren Dekamerone tipi bat

itzul.: Gabriel Aresti

L. Haranburu, 1979

Harria liburuak 4

Iru ereztunak (Dekameron)

itzul.: Bingen ametzaga

Egan, 1965

1890-01-09 / 1935-12-21

Kurt Tucholski

hil zen duela 79 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Monceau parkea

Korrok-8, 1985

1921-12-21 / 2003-02-07

Augusto Monterroso

jaio zen duela 93 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Dinosauruarena

itzul.: Gerardo Markuleta

Istorio hiperlaburrak, 1995

Milabidai - Erein

Ardi beltzarena

itzul.: Gerardo Markuleta

Istorio hiperlaburrak, 1995

Milabidai - Erein

Peneloperen oihala

itzul.: Gerardo Markuleta

Istorio hiperlaburrak, 1995

Milabidai - Erein

Zaldia jainkoa imajinatzen

itzul.: Gerardo Markuleta

Istorio hiperlaburrak, 1995

Milabidai - Erein

Paradisu akasduna

itzul.: Gerardo Markuleta

Istorio hiperlaburrak, 1995

Milabidai - Erein

Uste ona

itzul.: Gerardo Markuleta

Istorio hiperlaburrak, 1995

Milabidai - Erein

Eklipsea

Korrok-2, 1984

Azken kritikak

Poesia kaiera
Miguel Hernandez

itzul.: Josu Landa
Igor Estankona

Harrotasuna eta aurrejuzkuak
Jane Austen

itzul.: Ana Isabel Morales
Amaia Alvarez Uria

Plazeraren gau ilunekoak
Francis Scott Fitzgerald

itzul.: Garazi Arrula / Iņigo Roque
Iraitz Urkulo

Borrokaren kluba
Chuck Palahniuk

itzul.: Naroa Zubillaga
Iraitz Urkulo

Plazeraren gau ilunekoak
Francis Scott Fitzgerald

itzul.: Garazi Arrula / Iņigo Roque
Hasier Rekondo

Gizon bat lotan
Georges Perec

itzul.: Juan Luis Agirre
Iraitz Urkulo

Piztiak
Miguel Torga

itzul.: Bego Montorio
Aritz Galarraga

14
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Alex Gurrutxaga

Gauzak
Georges Perec

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun
Iraitz Urkulo

14
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Mikel Asurmendi

Azken sarrerak

2014 Abendua

Michel Houellebecq
Mapa eta lurraldea

Alaide Foppa
Hamabi poema

2014 Azaroa

Rodolfo Walsh
Emakume hori

Tomas Meabe
14 alegia

Georg Trakl
Poesia Kaiera

2014 Urria

Dickinson, Drummond de Andrade eta Hernandez

2014 Iraila

Nicanor Parra
Hamar poema

Wilfred Owen
Gerlako poemak

2014 Abuztua

Julio Cortazar
Kronopioen eta famen istorioak

J. Sheridan Le Fanu
Maizter misteriotsua

2014 Uztaila

Jean Jaures
Odol hotza behar

Mervyn Wall
Haiek ere
zerbitzua ematen dute

2014 Ekaina

Ellen Kuzwayo
Soweton kondatuak

Ford Madox Ford
Historiarik goibelena

Ambrose Bierce
Euskaratutako lanak

Machado de Assis
Alienista

Willa Cather
William Tavenerren sentimentaltasuna

Pablo Neruda
Amodiozko poemak

Arsenio Iglesias
Zazpi poema

2014 Maiatza

Ezabatuak
idazle alemanak

Lima Barreto
Kalifornia Berria

2014 Apirila

Alejo Carpentier
Historiarik gabeko bidaia baten kronikak

Gabriel Garcia Marquezen heriotzarenean

[Sarrera guztiak ikusi]