euskarari ekarriak

1.127 idazle / 2.841 idazlan

  A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z  

Azken kritikak

1885-10-30 / 1972-11-01

Ezra Pound

hil zen duela 42 urte

Pound, Ezra Loomis. Estatu Batuetako poeta (Hailey, Idaho, 1885 - Venezia, 1972). Pennsylvaniako unibertsitatean filosofiako eta hizkuntza erromanikoetako ikasketak egin ondoren, Europara jo zuen eta 1908. urtean argitaratu zuen lehen poema liburua, A lume spento, Venezian. Urte hartan Londresen hartu zuen bizilekua. Personæ (1909), Quia Pauper Amavi (1919) eta The Spirit of Romance (1910, Literatura erromanikoen izpiritua) poema bildumak argitaratu zituen; hizkuntza gardeneko eta irudi zehatzeko poesiaren aldeko zen. Bestalde, Europako Erdi Aroko eta Txinako literatura klasikoko poesiak itzuli zituen maisutasun handiz. Parisen izan ondoren Rapallon (Italian) jarri zen bizitzen 1924an. Lau urte geroago kaleratu zuen Cantos poema bilduma ospetsuko lehen alea eta han, hizkuntza sarritan ilun baten bidez, hausnarketa historikoa, elezaharrak eta bere bizikizunak jaso zituen. Beste izenburu batzuekin argitaratu zen ondorengo urteetan obra hau, osatua eta ondua. Bigarren Mundu gerra hasi zenean Italiako gobernu faxistaren alde agertu zen eta Estatu Batuen aurka. Gerra amaitutakoan atxilotu zuten eta Washingtongo erietxe psikiatrikoan egon zen 1946-1958 bitartean. Aske geratu zenean Italiara itzuli zen eta Cantos poesia bilduma osatuaren argitalpena kaleratu zuen (1970). Eragin handia izan du Poundek, oso eztabaidatua izanik ere, XX. mendeko poesian.

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Hilartitza

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Txapitela

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Neska bat

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Causa

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Aintzirako irla

itzul.: Luigi Anselmi

Bertzerenak, 2006

Pamiela

Kausa

itzul.: Eduardo Gil Bera

Mazantini-2, 1992

2

What thou lovest well remains...

itzul.: Joseba Sarrionandia

Hezurrezko xirulak, 1991

Elkar

Cathay

itzul.: Jabier Kaltzakorta

Labayru, 1988

Idatz & Mintz, 15 (separata)

Iru Poemak

itzul.: Luigi Anselmi

Pamiela-11, 1986

Bi poema

itzul.: Josu Landa

Susa-2, 1980

1868-12-02 / 1938-11-01

Francis Jammes

hil zen duela 76 urte

Jammes, Francis. Frantses olerkari eta eleberrigilea (Tournay, Bigorra, 1868 - Hazparne, Lapurdi, 1938). Francis Jammes-ek bere poemetan eta nobeletan erabili zituen gaiek eta idatz-moldeek freskura berezi bat ekarri zuten XX. mendearen hasieran Frantziako literatura dekadentera. Biarnoko Orthezen jarri zen lanean Jammes gaztea, notariaren bulegoan, eta 1891ean eman zituen argitara lehen poemak, guztiz klasikoak denak. 1893tik aurrera, ordea, neurri librean hasi zen idazten eta joera naturalista batera eraman zuen bere molde ulerterrazak, sinbolisten poesiatik urrun. 1898. urtean eman zuen argitara lehen poema bilduma, De l'Angélus de l'aube à l'Angélus du soir (Goizeko Angelusetik arratseko Angelusera), eta harekin eman zuen bere burua ezagutzera Frantzia osoan. Idazle nekaezina zen eta artikulu ugari eman zuen egunkari eta aldizkarietan. 1901. urtean bildu zituen ordu arte idatziriko artikuluak Le deuil des primevères (San Jose loreen dolua) liburuan. 1905. urtean erlijio katolikora itzuli zen, Paul Claudel lagun idazleak bultzatua, eta bertso alexandrinoa landu zuen ondoren erlijiozko poema batzuetan: Clairières dans le ciel (1906, Ostarteak zeruan); Les Géorgiques chrétiennes (1911-1912, Kristau Georgikak); Les Quatrains, (1923-1925, Lauko bertsoak). Eleberri batzuk idatzi zituen: Clara d'Ellébeuse (1899), Le roman du lièvre (1902, Erbiaren ipuina), baina olerkia izan zuen gogokoen, kristau egin zenetik bereziki. Francis Jammes Hazparnen jarri zen bizitzen 1921. urtean eta han bizi izan zen heriotza arte (1938). Euskal gaiak ere erabili zituen bere idazlanetan: Les Robinsons basques (1925, Euskal Robinsonak), Le Mariage basque (1923, Euskal ezkontza), François Etcheco, sculpteur basque 1853-1889 (1931, François Etcheco euskal eskultorea, 1853-1889).

[Idazleari buruzko informazio gehiago]

Astoekin parabisura joateko otoitza

itzul.: Lucien Etxezaharreta

Maiatz-11, 1986

Mingarria

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1931-martxoa

Lili-gorri

itzul.: Lauaxeta

Euzkadi, 1929

1944-11-01 / ...

Rojen Barnas

jaio zen duela 70 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Mila eta bat

itzul.: Urtzi Urrutikoetxea

Hegats-46, 2010

1881-05-13 / 1922-11-01

Afonso Henriques de Lima Barreto

hil zen duela 92 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Kalifornia Berria

itzul.: Iņigo Roque

armiarma, 2014

1886-11-01 / 1942-05-11

Sakutaro Hagiwara

jaio zen duela 128 urte

[Idazleari buruzko informazioa]

Hil ez zen olagarroa

itzul.: Joseba Sarrionandia / Mitxel Sarasketa

Hamairu ate, 1985

Elkar

Azken kritikak

14
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Alex Gurrutxaga

Gauzak
Georges Perec

itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun
Iraitz Urkulo

14
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Mikel Asurmendi

Post-it bizitzak
Iolanda Zuņiga

itzul.: Iņigo Roque
Iraitz Urkulo

Hobe kontatzen ez badidazu
Askoren artean

itzul.: Gerardo Markuleta
Amaia Alvarez Uria

Plazeraren gau ilunekoak
Francis Scott Fitzgerald

itzul.: Garazi Arrula / Iņigo Roque
Javier Rojo

Post-it bizitzak
Iolanda Zuņiga

itzul.: Iņigo Roque
Danele Sarriugarte

14
Jean Echenoz

itzul.: Gerardo Markuleta
Javier Rojo

Zerua gainbehera dator
Lorenza Mazzetti

itzul.: Xabier Olarra / Fernando Rey
Garbiņe Ubeda Goikoetxea

Poeta katalan garaikideak
Askoren artean

itzul.: Gerardo Markuleta
Jose Luis Padron

Azken sarrerak

2014 Urria

Dickinson, Drummond de Andrade eta Hernandez

2014 Iraila

Nicanor Parra
Hamar poema

Wilfred Owen
Gerlako poemak

2014 Abuztua

Julio Cortazar
Kronopioen eta famen istorioak

J. Sheridan Le Fanu
Maizter misteriotsua

2014 Uztaila

Jean Jaures
Odol hotza behar

Mervyn Wall
Haiek ere
zerbitzua ematen dute

2014 Ekaina

Ellen Kuzwayo
Soweton kondatuak

Ford Madox Ford
Historiarik goibelena

Ambrose Bierce
Euskaratutako lanak

Machado de Assis
Alienista

Willa Cather
William Tavenerren sentimentaltasuna

Pablo Neruda
Amodiozko poemak

Arsenio Iglesias
Zazpi poema

2014 Maiatza

Ezabatuak
idazle alemanak

Lima Barreto
Kalifornia Berria

2014 Apirila

Alejo Carpentier
Historiarik gabeko bidaia baten kronikak

Gabriel Garcia Marquezen heriotzarenean

2014 Martxoa

Octavio Paz
Eguzki Harria

Frederi Mistral
Gure Herriari

Trakl, Marįal, Cesaire
Munduko Poesia kaierak

Violeta Parra
Eskerrak bizitzari

Leopoldo Maria Panero
lau poema

Luisa Villalta
zazpi poema

Ausias March
zazpi poema

William Burroughs
Apaiza

2014 Otsaila

Pete Seeger
hamahiru kantu

Jose Emilio Pacheco
bi poema

[Sarrera guztiak ikusi]