1919-01-01 / 2010-01-27
Jerome D. Salinger
hil zen duela 2 urte

Salinger, Jerome David. Estatu Batuetako idazlea (New York, 1919). Kontakizun laburrak idazten hasi zen New Yorker aldizkarian 1948. urtetik aurrera, eta ospe handia lortu zuen, baita atzerrian ere, idatzi zuen eleberri bakarrekin: The Catcher in The Rye (1951, Zekaleko harraparia). Ondoren argitaratu zituen Nine Stories (1953, Bederatzi ipuin), Fanny and Zooey (1961, Fanny eta Zooey), Raise High the Roof-Beam, Carpenters (1963, Arotzak, gatzaria altxa) eta Seymour, an introduction (1963, Seymour, sarrera bat) literatura lanak. Gazteen arazoak dira Salinger-en lanen gai nagusia, ironia, umore eta freskotasunez kontatuak.
Egun zoragarria banana-arrainarentzat 
itzul.: Bernardo Atxaga
Akademia Sekretuaren Egutegia, 1987
Pamiela
1932-03-18 / 2009-01-27
John Updike
hil zen duela 3 urte

Updike, John. Estatu Batuetako idazlea (Shillington, Pennsylvania, 1932). Harvarden eta Oxforden ikasi zuen. Hogei urtekoa zela The New Yorker aldizkarian hasi zen idazten eta harrezkero bertan idazki asko -poemak, ipuinak, kritika...- argitaratu ditu. Ipuinetan azaltzen duen Estatu Batuetako gizartearen ikuspegi ironiko zorrotza bere eleberrietan ere aurki daiteke. 1960ko Rabbit, Run eleberrian geroko beste zenbaitetan -Rabbit Redux (1971), Rabbit is Rich (1981)- azaltzen den pertsonaia beraren inguruan antolatua da, hartara heroiaren bizitzaren hainbat aldi jasotzen dituela. Beste zenbait eleberri: The Centaur (1963), Of the Farm (1965), Couples (1968), The Witches of Eastwick (1984). Eleberri bildumetariko batzuk: The Same Door (1959), Museums and Women (1972), Problems (1972).
1894-07-13 / 1940-01-27
Isaak Babel
hil zen duela 72 urte

Babel, Isaac. Errusiako idazlea (Odessa, 1894 - Odessa, 1941). Judua jatorriz. Errusiako Iraultzaren alde egin zuen eta Armada Gorriko zaldunerian sartu zen 1920an. Popuchiki (bidaiako lagunak) taldean parte hartu zuen. Sentiberatasun handiko idazlea izaki, zorroztasunez azaldu zuen bere garaiko bizimodua. Nobelak, ipuinak eta antzerki lanak argitaratu zituen. Aipagarrienak: Judu ipuinak (1917); Zalduneria gorria (1926); Odessako ipuinak (1931); Lehen maitasuna, etab.
itzul.: Olga Mtz. de Marigorta / Roberto Serrano
Alberdania-Elkar, 2006
Literatura Unibertsala 120
1840-09-02 / 1922-01-27
Giovanni Verga
hil zen duela 90 urte

Verga, Giovanni. Italiar idazlea (Catania, Sizilia, 1840 - Catania, 1922). Lur jabe aberats baten semea zen. Zuzenbide ikasketak egin zituen bere sorterriko unibertsitatean. Garai hartan idatzi zuen I carbonari della montagna (1861-1862, Mendiko ikazkinak) kontakizun obra. 1869. urtean Florentziara joan zen eta handik hiru urtera Milanen hartu zuen bizilekua. Luigi Capuana siziliar eleberrigilearen laguna izan zen. Capuanaren eta frantses naturalisten eragina nabaria da Eva (1873), Tigre reale (1873) eta Eros (1875) eleberrietan. 1880. urtean Vita dei campi (Nekazaritza eremuko bizitza) obra arrakastatsua idatzi zuen, verismoari jarraituz. 1881. urtean I Malagovlia (Malagovliarrak) maisu obra kaleratu zuen eta bertan siziliar familia behartsu baten gorabeherak islatu zituen.
Erretore jauna
itzul.: Lur erredakzioa
Lur Entziklopedia Tematikoa, 1999
1877-11-22 / 1919-01-27
Endre Ady
hil zen duela 93 urte

Ady, Endre. Hungariar olerkaria (Erdminsdszent, 1877 - Budapest, 1919). Urte batzuetan Parisen bizi izan zen; sinbolisten eragina jaso zuen han. Haren ideologia aurrerakoiak eta hizkera poetiko aberatsak poesia magyarraren eraberritzea ekarri zuten. Obra nagusi batzuk: Odola eta urrea (1907), Eliasen orga (1908), Ihesi doan bizia (1912).
1832-01-27 / 1898-01-14
Lewis Carroll
jaio zen duela 180 urte

Carroll, Lewis. (Charles Lutwidge Dodgson-en goitizena). Ingeles idazlea (Daresbury, Cheshire, 1832 - Guilford, Surrey, 1898). Matematiketan eta logikan aditua zen; Oxfordko Unibertsitateko irakaslea izan zen 1881era arte, eta zientzia lan interesgarriak argitaratu zituen (Determinanteen oinarrizko tratatua, 1867; Euklide eta bere arerio modernoak, 1879). Nahiago zuen haurrekin ibili helduekin baino, eta Alice Liddel neskatoak eskatuta idatzi zuen, 1865ean, Alice's Adventures in Wonderland (Aliceren abenturak Lurralde Miresgarrian, Gurutze Mujikak eta Manu Lopezek euskarara itzulia), fantasia eta umorezko obra guztiz ospetsua. Arrakasta handia izan ondoren, 1872an Through a looking-glass and What Alice found there (Ispiluan barrena eta Alicek han aurkitu zuena, Manu Lopezen itzulpena) argitaratu zuen, helduen mundua eta logika haurrak aurrera egiten duen xake taula baten irudian azaltzen duen liburua. The Hunting of the Snark (Sugrazoaren Ehiza) poema laburra idatzi zuen 1876an, fantasia eta hitz jokoan oinarritua (snake «suge» eta shark «marrazo» hitzez baliaturik sortu zuen hitz berria da snark). Sylvie and Bruno (Sylvie eta Bruno) 1889-1893an idatziriko lanean haurren munduari buruzko ikusmolde berri bat azaldu zuen. Argazkien munduan ere barneratu zen; gai nagusitzat neskato gazteak hartu zituen, baina utzi behar izan zuen, diakono gisa zuen izen ona honda ez zedin. Bere azken lanetan, A tangled tale (Istorio bihurri bat, 1885) eta Dortokak Akileri esan ziona (1894), umorez erabili zuen logika matematikoa.
Ispiluan barrena eta Alicek han aurkitu zuena
itzul.: Manu Lopez Gaseni
Pamiela, 1990
Tamaina txikia 10
Aliceren abenturak lurralde miresgarrian
itzul.: Manu Lopez
Pamiela, 1989
Alizia herrialde harrigarrian
itzul.: Cruz Mujika
Lur, 1979
Tximista 8
1900-01-05 / 1974-01-27
Paula Ludwig
hil zen duela 38 urte

Jainko ilunari
itzul.: Eduardo Gil Bera
Ezabatuak, 1995
Pamiela
1936-01-27 / ...
Marek Halter
jaio zen duela 76 urte

Lorategiko festa
Katherine Mansfield
itzul.: Anton Garikano
Leire Lopez Ziluaga
Brodecken txostena
Philippe Claudel
itzul.: Itziar Diez de Ultzurrun
Bixente Serrano Izko
Lasterka
Jean Echenoz
itzul.: Gerardo Markuleta
Iban Balerdi
Aitaren pitokeriak
Justin Halpern
itzul.: Uxue Alberdi
Javier Rojo
Ipar haizearen kontra
Daniel Glattauer
itzul.: Irati Elorrieta
Iker Zaldua
Vera Candidaz dakidana
Veronique Ovalde
itzul.: Alberto Barandiaran
Iratxe Esnaola
Bere aitaren alaba
Anne Berest
itzul.: Jon Muñoz
Gema Lasarte
Ipar haizearen kontra
Daniel Glattauer
itzul.: Irati Elorrieta
Mikel Garmendia
Lasterka
Jean Echenoz
itzul.: Gerardo Markuleta
Juan Ramon Makuso
Villa Triste
Patrick Modiano
itzul.: Joseba Urteaga
Bixente Serrano Izko
2012 Urtarrila
Eugenio de Andrade
Uraren bezpera
Alphonse Daudet
Aita Gaucherren mistela
2011 Abendua
2011 Azaroa
2011 Urria
Tomas Tranströmer
Zeru amaitu gabea
2011 Iraila
Mikhail Lermontov
Gure garaiko heroia
Raymond Chandler
Hiltzailea euripean
2011 Abuztua
Theophile Gautier
Onofre, gizon amorrazia
Federico Garcia Lorca
Poeta New Yorken
Eugene Ionesco
Neskatila ezkongai
2011 Uztaila
Wilhelm Hauff
Abner judua eta Gizon-tximinoa
Benedetti - Galeano -
Monterroso - Cortazar
Istorio hiperlaburrak
Manuel de Pedrolo
Gizonak eta Ez
2011 Ekaina
J.W. Goethe
Hautapen-ahaidetasunak
James Baldwin
Zoaz mendira aldarrikatzera
2011 Maiatza